5 دبستانی

وبلاگی برای تمام کودکان

ورود

صفحات جانبی

تبلیغات

آنچه باید والدین درباره ی ناتوانی های یادگیری بدانند        

 

مقدمه :

مشکلات یادگیری کودکان در مدرسه اغلب باعث نگرانی والدین می شود . عوامل بسیاری باعث شکست های تحصیلی می شود که یکی از مهمترین آنها ناتوانی یادگیری ویژه است . این کودکان از هوش طبیعی برخوردارند و همواره سعی و تلاش می کنند تا از برنامه های آموزشی مدرسه پیروی کنند ، تمرکز داشته باشند ، و در خانه و مدرسه به نحو پسندیده ای رفتار کنند . اما متاسفانه با وجود سعی و تلاشهای بسیار باز هم در انجام تکالیف درسی ناموفق عمل کرده وشکست می خورند .

از آنجایی که ناتوانی های یادگیری قابل مشاهده نیستند ، اغلب دیر شناسایی می شوند . تشخیص این اختلال گاهی اوقات به دلیل شدت اختلال و متنوع بودن ویژگی ها ، مشکل تر هم می شود . باید به این مسئله توجه داشت که ناتوانی یادگیری درمان نمی شود و تثبیت هم نمی شود ، بلکه این مشکل در تمام طول عمر ادامه می یابد . با وجود این کودکانی که دارای این اختلال هستند ، با یک حمایت و مداخله ی صحیح می توانند در مدرسه موفق شوند .

ذکر این نکته لازم است که بدانیم ،  افراد مبتلا به ناتوانی های یادگیری در تمام سطوح و در تمام پایه های كلاسی از آمادگی تا دانشگاه وجود دارند امتیاز آن عده از كودكانی كه در سطوح دبستانی درس می خوانند ، اصولا این است كه تاكید و علاقه به شناسایی و درمان این گونه كودكان در این دوره بیشتر است بنابراین در آینده از شمار مبتلایان به این ناتوانایی در سطوح بالاتر آموزشی کاسته خواهد شد . ( منشی طوسی 1373 )

 

علت شناسی ناتوانی های یادگیری :

عوامل زیادی می تواند در بروز ناتوانی یادگیری دخالت داشته باشد از جمله آسیب های مغزی اکتسابی ، که می تواند قبل ، حین و بعد از تولد رخ دهند . اختلالات عملکردی مغز که معلول وراثت هستند . ناهنجاریهای زیستی ، فقدان تغذیه کامل و کافی و سایر عوامل محیطی موثر روی رشد و تحول بهنجار مغز . ( رونقی 1377 )

از عوامل مهم دیگری که توانسته میزان شیوع این اختلال را در بین کودکان بالا ببرد ، تدریس ناصحیح و ناکافی برخی از معلمان ، و عدم فراگیری آنان از مهارت های لازم جهت تدریس درسهای پایه در مدارس ، و همچنین توقعات فوق العاده بالاو یا پایین آنان از کودکان و برنامه ریزی و طرح برنامه آموزشی ضعیف و نداشتن فعالیتهای برانگیزاننده در کلاس است که می تواند  از  عوامل مهم بشمار آید . البته عوامل محیطی بسیاری وجود دارد که می تواند به پیچیدگی ناتوانی های یادگیری بیفزاید وشاید حتی سبب ساز آن باشد ، از جمله سرماخوردگی های مزمن ، مشکلات تنفسی ، آلرژی ها و ...

 لیکن امروزه معتقدند علت اصلی ناتوانی های یادگیری مشکلات دستگاه عصبی است که برفرایند دریافت ، پردازش و انتقال اطلاعات تاثیر می گذارد و خانواده های زیادی را گرفتار می کند .

 

اختلا های رایج در ناتوانی های یادگیری :

اختلال در خواندن ( نارسا خوانی ) : یک ناتوانی مبتنی بر زبان است ، بطوری که فرد در فهمیدن کلمات ، جملات و پاراگراف ها مشکل دارد .

اختلال در ریاضی ( حساب نارسایی ) : ناتوانی در ریاضیات به طوری که فرد در حل مساله های حساب و یا درک مفاهیم ریاضی مشکل دارد .

اختلال در نوشتن ( نارسا نویسی ) : برمشکل نوشتن تاکید دارد به گونه ای که فرد ، در شکل دادن به حروف و یا نوشتن در یک فضای مشخص را مشکل می یابد .

اختلال های مربوط به پردازش دیداری و شنیداری :  ناتوانی فرد به گونه ای است که اگر چه حس بینایی و شنوایی وی سالم است اما در درک زبان دچار مشکل است .

 

علائم ناتوانی یادگیری :

نمی توان با نگاه کردن به یک فرد تشخیص داد که وی دچار ناتوانی یادگیری است یا خیر  و این مسئله باعث می شود که تشخیص آن کمی دشوار شود . ناتوانی یادگیری اولین بار زمانی نمود پیدا می کند که فرد در صحبت کردن ، خواندن ، نوشتن ، حل مسائل ریاضی ، برقراری ارتباط با پدر یا مادر و یا توجه کردن در کلاس درس مشکل داشته باشد . ناتوانی یادگیری خیلی از بچه ها در دوران دبستان وقتی معلم یا والدین کودک متوجه می شوند که او نمی تواند جهت یک  بازی را دنبال کند یا تکالیفی که باید انجام دهد را تکمیل کند ، تشخیص داده می شود .

اکثر ناتوانی های یادگیری دو یکی از دو دسته کلامی و غیر کلامی قرار میگیرند . افرادیکه دچار ناتوانی یادگیری کلامی هستند با کلمات چه نوشتنی و چه گفتنی مشکل دارند . متداولترین و شناخته شده ترین نوع این ناتوانی ، نارساخوانی نام دارد که در آن فرد با تشخیص و پردازش حروف و صداهای مربوط به آن مشکل دارد . به این دلیل ، افراد مبتلا به نارساخوانی ، با خواندن و نوشتن تکالیف خود مشکل دارند .

برخی افراد که دچار ناتوانی یادگیری کلامی هستند ممکن است قادر به خواندن یا نوشتن درحد معمول باشند اما با بقیه جنبه های زبان مشکل دارند . مثلاً ممکن است بتوانند یک جمله یا پاراگراف را به خوبی بلند بخوانند اما قادر نیستند مفهوم آنچه میخوانند را دریابند (درمورد چیزی که میخوانند تصویرسازی کنند) . برخی دیگر از افراد با عمل نوشتن مشکل دارند به این صورت که مغزشان قادر به کنترل آنچه وارد آن می شود نیست ( از تکان دادن دست برای شکل دادن به حروف تا به خاطر آوردن قوانین گرامری صحیح مربوط به نوشتن یک جمله ) .

افرادیکه دچار ناتوانی یادگیری غیرکلامی هستند، با پردازش آنچه می بینند مشکل دارند . آنها قادر به دریافت جزئیات تصویری مثل اعداد نوشته شده روی تخته سیاه و امثال این نیستند . مثلاً برخی از افراد مبتلا به ناتوانی یادگیری غیرکلامی ممکن است علامت بعلاوه را با منها اشتباه بگیرند.

و خلاصه اینکه کودکان با ناتوانی های یادگیری تلاش زیادی می کنند تا مطالب درسی را یاد بگیرند ولی کمتر موفق می شوند . این امر باعث بروز مشکلات عاطفی مانند کاهش عزت نفس در آنها می شود . بعضی از این کودکان ترجیح می دهند با انجام رفتارهای ناپسند به عنوان دانش آموز بد شناخته شوند تا دانش آموز کودن . ( به نقل از مقدم اکبری 1384 )

والدین باید نسبت به شایع ترین علائم هشداردهنده ناتوانی های یادگیری آگاهی داشته باشند . برخی ازاین علائم عبارتند از :

در انجام تکالیف درسی و کسب مهارت های خواندن و نوشتن و یا ریاضیات و یا انشا و املا با شکست روبرو می شود . در تشخیص چپ و راست را تشخیص می دهد و حروف و اعداد و کلمات را به صورت قرینه می نویسد . مثلا 78 را 87 و کلمه روز را زور می نویسد . ( فراوانی غلط ها در تشخیص بسیار مهم است .)

احتمال دارد در راه رفتن و انجام حرکات بدنی و کسب مهارت های حرکتی ظریف مثل بستن بند کفش یا گرفتن مداد  مشکل داشته و از توازن و هماهنگی لازم برخوردار نباشد .

از لحاظ توجه وسازماندهی باید گفت نسبت به کودکان همسال خود به راحتی کتاب های درسی ، دفتر مشق و سایر وسایل خود را گم می کند ویا در جای غیر خودشان می گذارد به عبارتی نارتب و شلخته است . از دستورالعمل های چند تایی نمی تواند پیروی کند و و همچنین نمی تواند کارهایش را سر موقع به اتمام برساند .

از لحاظ رفتارهای اجتماعی ، این کودکان مظطرب ،و نامطمئن ، بی اختیار و حتی سرکش هستند و از اعتماد بنفس لازم وکافی برخوردار نیستند  که ممکن است این رفتارها با فقدان امنیت طبیعی ، ثبات ، محبت وگرمی و پذیرش در منزل و محیط مدرسه پیوند داشته باشد .

در صورت مشاهده غلائم فوق حتما با یک روانپزشک و یا روان شناس و مراکزی  ( مرکز مشکلات ویژه یادگیری ) که با این کودکان کار می کنند باید تماس گرفت تا کودک را مورد ارزیابی جامع قرار دهند . آنان با اجرای آزمون های تحصیلی مناسب تعیین می کنند که آیا کودک دچار ناتوانی یادگیری خاص می باشد یا خیر ؟ این بررسی شامل انجام مصاحبه با کودک و  والدین و ارزیابی وضعیت خانوادگی و اجرا و بازبینی نتایج آزمون های تحصیلی و مشاوره با کارکنان مدرسه می شود . پس از جمع آوری اطلاعات لازم جایگاه آموزشی کودک  تعیین و نیازهای آموزشی و توانبخشی خاص او مشخص می گردد . همچنین والدین را راهنمایی می کنند تا به فرزندش کمک کنند تا با حداکثر توان یاد بگیرد  .

منابع :

والاس ُجرالد ُ  لافلین ُجیمز ُ " ناتوانی های یادگیری - مفاهیم و ویژگیها " ُ مُ تقی منشی طوسی ُ انتشارات رشد ۱۳۷۳ .

کرک ُسامول ُ چالفانت ُجیمز " اختلالاتیادگیری تحصیلی " سیمین رونقی ُ ناشر سازمان آموزش و ژرورش استثنایی ۱۳۷۷ .


تعریف کودکان ونوجوانان با مشکلات ویژه یادگیری


واژه دانش آموزان استثنایی به گروه های مختلفی اطلاق می شود كه یكی از آنها دانش آموزان با مشكلات ویژه یادگیری (learning difficulties=D.L) می باشد و آن به گروهی گفته می شود كه در یك یا چند فرایند روانی اساسی در ارتباط با فهمیدن و یا كاربرد زبان شفاهی و كتبی ، ناتوانی نشان می دهند . این ناتوانی ممكن است خود را در فعالیت هایی از قبیل گوش دادن ، فكر كردن ، سخن گفتن ، خواندن ، نوشتن ، هجی كردن و یا حساب كردن نشان  دهد. این اختلال ها با نارسایی های دیگری نیز همراه است كه عبارت اند از : نقایص ادراكی ، آسیب مغزی ، بدكاری جزئی مغز ، نارسایی در خواندن، و اختلال گویایی . این اصطلاح كودكانی را كه به علت های دیگر با مسائل یادگیری مواجه می باشند( نظیر نقص بینایی ، نقص شنوایی ، نقص حركتی ، عقب ماندگی ذهنی ، آشفتگی عاطفی و یا عدم برخورداری از محیط فرهنگی و اقتصادی مناسب ) در بر نمی گیرد . به بیانی دیگر « دانش آموز با مشكلات ویژه یادگیری»  به دانش آموزانی اطلاق می شود كه « با وجود برخورداری از هوش طبیعی و نداشتن نقایص حسی، آسیب های شدید مغزی و مشكلات شدیدعاطفی – اجتماعی،  قادر به بهره گیری كامل از امكانات آموزش و پرورش متداول نبوده و در یك یا چند ماده درسی ضعف محسوس و مشهود داشته باشد».

ویژگی ها :

تشخیص اولیه ( غربال گری ) این گروه از دانش آموزان غالباً از طریق مشاهده خصوصیات و ویژگی هایی است كه می توان از آنها به عنوان نشانه های مشكلات ویژه یادگیری نام برد.

این ویژگی ها به دو بخش تقسیم می شوند:

بخش اول : خصوصیاتی هستند كه شامل همه افراد این گروه می باشد ( كه با علامت × مشخص گردیده است) .

بخش دوم : خصوصیاتی كه غالباً افراد این گروه دارند.

عمده ترین این ویژگی ها عبارتند از :

×  هوش بهر طبیعی

×  كاركرد تحصیلی پائین تر از حد انتظار

-  سرعت كم در یادگیری

-  پیشرفت كندتر

-  سقف پائین تر یادگیری

-  تجدیدی مكرر در یك یا چند درس خاص

-  تكرار پایه های تحصیلی

×  تفاوت بین سطح یادگیری در درس های مختلف

×  نداشتن انعطاف در استفاده از راهبردهای آموزشی

×  تفاوت قابل توجه بین توانایی ها و مهارت ها ؛ عملكرد ضعیف

-  ضعف حافظه ( كوتاه مدت و بلند مدت )

-  وابستگی زیاد به معلم

-  وابستگی به والدین در انجام تكالیف مدرسه

-  كوتاهی دامنه توجه ( زود پرت شدن حواس )

-  نداشتن اعتماد به نفس

-  نقص در مهارت های اجتماعی

-  ناهماهنگی حركتی

-  تاخیر در نشان دادن عكس العمل

-  تاخیر در فراگیری زبان

 

توجه

  این نشانه ها صرفاً احتمال وجود مشكل را نشان می دهد و برای تشخیص دقیق باید دانش آموزان با چنین ویژگی هایی را به كارشناسی مدیریت آموزش و پرورش استثنایی شهر تهران ارجاع نمود.

انواع :

۱- مشکلات تحصیلی :

الف ) مشکلات خواندن

ب ) مشکلات نوشتن

ج ) مشکلات ریاضی

۲- مشکلات تحولی :

الف ) نقص توجه

ب ) نقایص ادراکی

۳- مشکلات زبان

اگر چه طبقه بندی های مختلفی از این اختلال وجود دارد ولی عمده ترین مشكل را می توان در حوزه های خواندن ، نوشتن و ریاضی مشاهده نمود.

 1 - ناتوانی در خواندن :

از عمده ترین نشانه های این اختلال عبارتند از :

حذف یك صدا یا كلمه

اضافه كردن صدا یا كلمه

تحریف و اشتباه خواندن صداها یا كلمات

جانشین سازی صدا یا كلمه

مشكلات درك مطلب

ناتوانی در درك معنی كلمات ، یادآوری و پاسخ به سوالاتی كه از متن پرسیده می شود.

ناتوانی در استنباط از مطالب خوانده شده

ناتوانی در قدرت تحلیل و بررسی صحت و سقم متن

2 - ناتوانی در نوشتن :

عمده ترین مشكلات نوشتن عبارتند از :

معكوس نوشتن ( آیینه نویسی )

جابه جا نوشتن حروف (دور به جای   رود )

حذف یا اضافه كردن حروف و كلمات در نوشتن

ناتوانی در تركیب حروف یا بخش های كلمه

ناتوانی در رونویسی ، كج نویسی ، پراكنده نویسی ، ناخوانا نویسی و ...

3 - ناتوانی در ریاضی :

عمده ترین مشكلات ریاضی عبارتند از :

مشكلات در یادگیری مفهوم عدد و شمارش

ناتوانی در استفاده از راهبردهای عددی

ناتوانی در قرض كردن و انتقال در محاسبات

ناتوانی در مسئله توصیفی ( ارتباط جملات كلامی و نوشتاری برای كاربرد ریاضی )

ناتوانی در خواندن و نوشتن نشانه های ریاضی ( اعداد ، ارقام ، علائم ) .

:: حقوق تمامی مطالب این سایت محفوظ است

طراح: سایت ستاپ
Related Posts