5 دبستانی

وبلاگی برای تمام کودکان

ورود

صفحات جانبی

تبلیغات


تغذیه پیش دبستانی‌ها

تغذیه دوران كودكی همیشه از موضوعات بحث انگیز بوده و هست. گروه‌های پیش دبستانی از كودكان دو تا شش ساله تشكیل می شوند. در این سنین، كودك از نظر جسمی، روانی، شناختی و حتی عاطفی رشد سریعی دارد. از آنجا كه كودكان در حال رشد بوده و اجزای گوناگون بدن آنها همچون استخوان‌ها، دندان‌ها، عضلات و سلول‌های خونی در حال كامل شدن هستند. بنابراین، در مقایسه با بزرگسالان به نسبت وزن بدن شان به مواد مغذی بیشتری نیاز دارند.

یك كودك پیش دبستانی از نظر دریافت غذا كاملاً وابسته به دیگران است. او از عادات غذایی والدین و سایر افرادی كه مراقبتشان را بر عهده دارند، پیروی می ‌كند. هدف از توصیه‌های تغذیه‌ای برای كودكان دو تا شش ساله، تأمین حداكثر رشد، تكامل و شكل گیری رفتارهای مثبت غذا خوردن در این گروه سنی است.

بین سنین دو تا پنج سال، تغییرات وسیعی در روند تكاملی و مهارت‌های یادگیری كودكان اتفاق می‌ افتد. در پایان دو سالگی رشد جسمی ‌و مغزی كاهش می ‌یابد و به طور مشابه نیازهای تغذیه‌ای و اشتها نیز كم می‌ شود. در حوالی دو تا پنج سالگی متوسط افزایش وزن كودك دو كیلوگرم و افزایش قد كودك هفت سانتی متر در هر سال افزایش می ‌یابد و شكم جلوآمده کودک صاف شده و بدن او لاغرتر می ‌شود . كاهش طبیعی اشتها در این سنین اغلب موجب ایجاد نگرانی در مادر می شود و باید به والدین اطمینان داد كه اگر رشد طبیعی است، كودك به میزان كافی غذا دریافت می ‌كند.

اگر غذا به كودك در محیط آرام داده شود، پذیرش غذا از سوی كودك بهتر خواهد شد. وعده‌های غذایی اصلی و میان وعده‌ها باید با توجه به زمان اشتهای كودك سرو شوند. به علاوه، بهتر است وعده‌های غذایی متعدد اما كم حجمی‌ در طول روز به كودك داده شود. بر اساس قاعده كلی و كاربردی، مقدار غذای كافی كه باید به كودك داد، یك قاشق سوپ خوری به ازای هر سال از سن اوست و غذای بیشتر باید مطابق با اشتهای كودك باشد.

در ضمن، دمای زیاد غذا از طرف كودكان پذیرفته نمی شود. بسیاری از كودكان غذای ولرم را ترجیح می ‌دهند، همچنین زیبایی و نظم را باید در ارائه غذا به كودك در نظر گرفت.

به كودكان نباید یك ساعت و نیم قبل از وعده‌های غذایی اصلی، چیزی برای خوردن و آشامیدن داد. به این ترتیب، طولی نمی‌ كشد كه از اشتهای كودك خود، خوشنود و راضی خواهید شد چون حتی میان وعده‌های كوچك نیز ممكن است، موجب كم غذا خوردن وی، در هنگام وعده‌های غذایی اصلی شود.

نكته آخر اینكه اجازه بدهید، كودك با سایر افراد خانواده غذا بخورد زیرا او هم آداب غذا خوردن را یاد می ‌گیرد و هم با تقلید از دیگران تشویق به امتحان كردن غذاهای تازه می ‌شود.




شب بخیر کوچولو ،خواب خوش ببینی

شب بخیر کوچولو ،خواب خوش ببینی

کودک

چرا بچه ها دوست ندارند به رختخواب بروند و بخوابند؟ شاید غرق بازی هستند، شاید زیاد غذا خورده اند ، دوست دارند در کنار سایر بیدارها نشسته، تلویزیون نگاه کنند. بعدازظهر زیاد خوابیده اند و خوابشان نمی آید ، دهها شاید و نباید و بایدهای دیگر.

 

در دوران کودکی، عادت خوابیدن، معمولاً با سختی صورت می گیرد. اما در هر حال والدین روشی را بر می گزینند ، چون آنها خوب می دانند که خواب به موقع و به مدت زمان لازم، می تواند روز بهتری را به ارمغان آورده و فرد را هوشیارتر و تمرکزشان را افزایش دهد.

تحقیقات نشان داده حتی یک ساعت کم خوابی در سنین دبستان، بازدهی بچه را بسیار پایین آورده و توانائی تمرکز را حدود 2 سال کمتر از سن اصلی آنها تخمین زده است.

 هم چنین کم خوابی در سنین 3 سال و کمتر از آن می تواند باعث ضایعات ادراکی جبران ناپذیر و ماندنی چون نشان دادن رفتارهای ناهنجار بدخوئی در شخصیت و رفتار، به خصوص در سال های شروع مدرسه شود.

 

کودک

شما جزو کدام دسته از والدین هستید؟ فرزندتان را بزور توی تختش گذاشته و اتاق را ترک می کنید. میله های تخت خواب او را در تختش نگاه خواهد داشت؟ یا چنانچه از رختخواب بیرون بیاید خیلی جدی به او می گویید برگردد و بخوابد. گریه و فریاد کودک تصمیم شما را تغییر نخواهد داد.

شاید فرزندتان را در رختخواب می گذارید و به او یادآور می شوید که بعداً به او سر خواهید زد. به قولتان عمل می کنید، بعد کم کم زمان را طولانی و طولانی تر می کنید ، نهایتاً فرزندتان از انتظار خسته می شود و بخواب می رود. روش بدی نیست، اغلب شما این روش را اعمال می کنید؟ شاید هم در کنار بستر او می مانید، شب اول روی یک صندلی کنار تخت می نشنید ، شب های بعد ، فاصله را بیشتر و بیشتر می کنید با این امیدواری و آرزو که وقتی به در رسیدید او هم به خوابیدن بدون شما عادت کرده است.

 

ممکن است قوانینی که وضع می کنید ، خشک و سرد باشد اما ارزش تکرار و آموزشش را دارد. با داشتن قوانین، بچه ها خیلی آرام و راحت ذهن خود را آماده ی به رختخواب رفتن و خوابیدن می کنند.

وقتی فرزند شما بداند که از او چه انتظاراتی دارید به او کمک کرده اید که حس کند همه چیز تحت کنترل اوست. در غیر اینصورت بچه ها دچار سردرگمی شده و این خود ، موجب بی خوابی و یا بدخوابی آنها می شود.

 برای آموزش هر رفتاری به کودک برای او نردبانی بسازید که پله پله آن را طی کند و به جائی برسد که می خواهید و می خواهد برسد. تشویق و برنامه ریزی درست از اضطراب و دلهره می کاهد و مسیر را آماده می سازد. بیائید امتحان کنیم.

* - اسباب بازی ها را قبل از خوابیدن جمع کنید.

* - لباس راحت و مخصوص خواب به کودک بپوشانید.

* - شستن دندان ها با آرامش و حوصله فراموش نشود.

* - یک لیوان کوچک آب کنارش قرار دهید تا به بهانه آب خوردن از رختخواب بیرون نیاید.

* - اگر احساس می کنید دوست دارد از مسائل روزش با شما صحبت کند به او 5 دقیقه فرصت اضافه بدهید سعی کنید صحبت پیرامون مسائل مهم و هیجان انگیز را به فردا موکول کنید. به او قول بدهید و فردا قولتان را اجرا کنید.

* - کتاب خواندن را در برنامه بگذارید. اما از قبل به او بگوئید که چه مدت کتاب خواهید خواند، حتما اگر او تمایل داشته باشد آن را ادامه دهید.

* - از یک چراغ خواب استفاده کنید. تاریکی باعث ترشح Melatonin می شود. هورمونی که باعث بی خوابی است.

* - چنانچه علاقمند به شنیدن  لالائی یا نوار قصه ایست که قبلاً با هم شنیده اید به او این فرصت را بدهید.

* - دعا خواندن با هم را فراموش نکنید.

و بالاخره شب بخیر را فراموش نکنید، شب بخیر بالش، شب بخیر خرس کوچولو، کیف، صندلی شب بخیر، شب بخیر. شب بخیر.

کودک

 

 

 

شب بخیر پسر و یا دختر نازنینم، خواب های خوش ببینی....


 

  بچه های بدغذا 

 

 

 

بدغذایی كودكان مشكل مشترك بسیاری از پدر و مادرهایی است كه نگران نرسیدن مواد غذایی لازم و كافی به فرزندانشان هستند. كــــودكانی كه با وسواس و دیرپسندی غذا می خورند به ۲ گــــروه تقسیم می شوند: 

  •  عده ای میل ندارند غذاهای ناآشنا را تست كنند
  • عده ای دیگر حتی با خوردن بسیاری از غذاهای معمولی مشكل دارند.

كودكانی كه به امتحان غذاهای جدید تمایل ندارند و به عبارت دیگر نوگریز هستند، معمولاً به درجات بالاتری از اضطراب دچارند. اغلب مادران این بچه ها هم میل چندانی به امتحان غذاهای جدید ندارند. محققان معتقدند كه این نوگریزی غذایی،یا یك ویژگی شخصیتی نسبتاً ثابت است و یا تا حدودی جزو خصیصه های طبیعی دوران كودكی است كه كودكان با بزرگ شدن و مواجهه با غذاهای متنوع از آن دست برمیدارند، اما گروه دیگر،مشكل پسندان هستند كه نسبت به خوردن بسیاری از غذاهای آشنا هم بی میلند. معمولاً این ویژگی از خصوصیات شخصیتی آنها نیست و با افزایش تجارب زندگی امكان تعدیل آن وجود دارد.مشكل پسندی در غذا میتواند بازتابی از یك دلزدگی و بی علاقگی دیرین نسبت به غذا باشد. خوارشدن غذا نزد این گروه می تواند مقاومتی در برابر تلاشهای كنترل كننده والدین تلقی شود. این دسته كودكان معمولاً مادرانی دارند كه احساس میكنند زمان كافی برای صرف غذای كامل ندارند و در رژیم غذایی شان مواد غذایی گیاهی به اندازه كافی وجود ندارد.

 

پدر و مادرها نباید تصور كنند كه با افزایش سن كودكان،عادت بدغذایی از سر آنها می افتد. از سنین 2 و 3 سالگی تا 8 سالگی،تعداد غذاهایی كه كودك به خوردن آنها تمایل ندارد، تغییر نمی كند.در واقع، غذاهای جدید در سنین پایین تر بسیار راحت تر از سنین 4 تا 8 سالگی پذیرفته میشوند.پس با گمان اینكه فرزندانتان هنوز خیلی كوچك هستند، نباید آنها را از خوردن گستره وسیعی از غذاها بازدارید. برای این كه بتوانید عادت خوب خوردن را در فرزندتان پایه گذاری كنید، باید، غذاهای سالم گوناگونی برای او آماده كنید. شگفت آور این كه نوزادان معمولاً سبزیها و موادغذایی گیاهی بیشتری نسبت به كودكان نوپا دریافت می كنند. همین طور كه نوزاد بزرگتر می شود، میزان سبزیهای دریافتی او نیز بسته به علایق مادر و سایر افراد خانواده دستخوش تغییر می شود. اگر تهیه سبزیها دشوار و زمان بر باشد و یا مورد علاقه دیگر اعضای خانواده نباشد، از چرخه غذایی حذف می شود. در نتیجه مصرف برخی غذاهای ضروری برای كودك محدود و محدودتر می شود. یافتن راههای سریع طبخ و آماده سازی سبزیها برای همه سودمند است و باید به عنوان اولویت در برنامه و رژیم غذایی قرار گیرد.

 

برای اینكه بتوانید ذائقه كودكتان را نسبت به غذاهای متنوع علاقه مند كنید، باید به او نشان دهید كه چقدر از خوردن غذاهای سالم و گوناگون لذت می برید. كودكان معمولاً غذاهایی را انتخاب می كنند كه نزدیكانشان آن غذاها را با شور و شوق می خورند. مادرانی كه در سكوت محض و بدون هیچ توضیحی به كودك غذا می دهند، نسبت به آنها كه با شور و شوق و علاقه به كودك غذا میدهند، اثر بسیار كمتری بر نوع تغذیه فرزندشان دارند. برای اینكه بتوانید اخلاق بد غذایی را كاهش دهید، هرگز غذا خوردن را به صحنه جنگ قدرت تبدیل نكنید، پزشكان و متخصصان تغذیه معتقدند پیامد چنین رفتار خشك و كنترل مآبانه ای باعث تشدید بدغذایی خواهد بود.

 

در زمینه تغذیه كودك كمی با او راه بیایید. بهتر است والدین و پرستار تصمیم بگیرند چه غذایی و در چه زمانی صرف شود و از سوی دیگر به كودك نیز چنین اجازه ای داده شود كه خودش تصمیم بگیرد چه اندازه غذا بخورد. به این ترتیب، كودك یاد می گیرد چگونه به پیامهای گرسنگی داخلی بدن، برای خوردن مقدار مورد نیازش پاسخ دهد. قانون باید ته بشقابت را پاك كنی را كنار بگذارید. با به كار بستن همه این تدابیر و كمی بردباری می توانید امیدوار باشید كه بر بدغذایی فرزندتان غلبه خواهید كرد.


 

 استقلال کودک با غذا خوردن آزاد رشد می کند

 

 

والدین باید از تغذیه اجباری کودک خودداری کنند و کودک را هنگام غذا خوردن آزاد بگذارند تا احساس استقلال کودک رشد کند و با احساس رضایت از تعذیه، از آن لذت ببرد.

 


به مادران تـــوصیه مـــی شـــود:

غذاهای متنوعی برای کودک تهیه کنند و به او اجازه امتحان تمام غذاها را بدهند تا کودک از بین آنها غذای مورد علاقه خود را انتخاب کند و از تحمیل سلیقه خود در انتخاب غذا به کودک بپرهیزند.


یک بــــــــرنامه غذایــــی متعــــــــادل :

شامل غذاهایی باشد که علاوه بر رفع گرسنگی ، مقدار لازم و کافی از هر یک از عناصر غذایی و مواد مغذی برای وصول به تندرستی کامل را در بر داشته باشد ، یکی از مهمترین راهها برای اطمینان از تامین نیازمندی های تغذیه ای کودک ، استفاده از چهار گروه اصلی غذایی ، شامل گروه شیر و لبنیات ، گروه نان و غلات ، گروه گوشت و تخم مرغ ، حبوبات و مغزها و گروه میوه و سبزی است. غذای دلخواه کودک را تهیه کنید و اگر به دلایلی کودک میل به خوردن غذا ندارد، از یک اسباب بازی مورد علاقه کودک برای تشویق او به غذا خوردن استفاده کنید.مواد غذایی مقوی و مورد نیاز کودک را به غذای او اضافه کنید )مثل اضافه کردن گوشت گوساله به ماکارونی ( البته این کار باید با احتیاط صورت گیرد؛ به طوری که کودک به تدریج به غذای جدید علاقه مند شود.

 

برای کم کردن حساسیت کودک نسبت به غذا، او را در تهیه غذا دخالت دهید، مانند پختن و مخلوط کردن مواد غذایی با یکدیگر و یا دادن غذا به عروسک و یا حیوانات. فاصله بین وعده های غذایی کودک را کنترل کنید، چون کودک گرسنه برای خوردن غذای جدید نسبت به کودکی که در فواصل غذا با خوردن تنقلات سیر شده است ، تمایل بیشتری نشان می دهد؛ در ضمن فاصله زمانی دادن تنقلات تا وعده های اصلی غذا (ناهار و شام) را نیز کنترل کنید.

 

برای تشویق کودک به غذا خوردن ، از ظرف غذای مخصوص کودکان استفاده کنید.اگر کودک شما در مرحله ای از رشد (سال اول زندگی ) است که از بازیهای دهانی لذت می برد (مثل فوت کردن ، قلقل کردن ، صدا درآوردن و گاز گرفتن )5 دقیقه قبل از خوردن غذا به او اجازه انجام این بازیها را بدهید. این کار موجب حساس و فعال شدن ناحیه دهان کودک میشود. از تغذیه اجباری کودک خودداری کنید. گاهی اوقات به نظر می رسد مادران به هنگام بی اشتهایی کودک نسبت به مساله رشد و نمو کودک حساس می شوند. آنان در مورد نقش مادری خود احساس ناتوانی می کنند و در نتیجه سطح اضطراب آنان بالا می رود و قادر به تغییر درست علایم بی اشتهایی در کودکشان نیستند و هنگام غذا دادن به کودک وقتی با امتناع کودک از غذا خوردن مواجه میشوند، احساس ناکامی می کنند.


 

 تغذیه شیرخواران

 

كودك در ابتدا در مرحله نوزادی از شیر مادر تغذیه می‌كند. با بزرگتر شدن او مواد خوراكی دیگر نیز به فهرست غذایی او اضافه می‌شود تا زمانیكه او هم مانند دیگر افراد خانواده تغذیه كند. برخی مادران به راستی نمی‌دانند چه زمان می‌توان كودك را با موادی غیر از شیر تغذیه كرد و حتی گاهی نوع مواد غذایی و مقدار مصرف آنها را بخوبی نمی‌شناسند. در این مبحث سعی شده است در مورد غذاهای كمكی در سنین معین اطلاعاتی داده شود. شروع غذای كمكی از 6 ماه به بعد است كه با فرنی آغاز می‌شود. بعد از فرنی، تغذیه كمكی كودك حریره بادام و پوره سیب زمینی و … است. كم كم تا یك سالگی، تنوع غذایی باعث رشد قوه چشایی كودك و كشف رنگها و مزه‌ها و بوهای مختلف توسط او می‌شود. با این كار كودك قدرت انتخاب پیدا می‌كند و این مرحله از رشد، اهمیت بسیار زیادی دارد.

 

شیر مادر بهترین و كاملترین غذا برای شیرخواران زیر 6 ماه می‌باشد و در این دوران شیر مادر به تنهایی به علاوه قطره مولتی ویتامین (از 15 روزگی) كلیه نیازهای تغذیه‌ای شیرخوار را تامین می‌كند. غذای كمكی برای شیرخوار باید پس از 6 ماهگی شروع شود، زیرا بعد از 6 ماهگی نیازهای غذایی شیرخوار به تنهایی با شیر برآورده نمی‌شود و لازم است علاوه بر شیر مادر، تغذیه كودك با غذاهای نیمه جامد نیز شروع شود. تغذیه تكمیلی علاوه بر تامین انرژی، دوران بسیار حساسی برای ایجاد عادات صحیح غذایی و استفاده از غذای سفره خانواده است. شروع تغذیه تكمیلی قبل از 6 ماهگی به دلیل آماده نبودن دستگاه گوارش شیرخوار برای پذیرش غذاهای دیگر غیر از شیر، اقدام نادرستی است. چون دستگاه گوارش كودك هنوز تكامل نیافته و با كوچكترین آلودگی به علت عدم رعایت بهداشت امكان ابتلا به عفونت‌ها از جمله اسهال افزایش می‌یابد و باعث كاهش یا توقف رشد شیرخوار می‌شود.

 

از طرف دیگر شروع زودرس تغذیه تكمیلی سبب كاهش مدت زمان مكیدن پستان مادر می‌شود. بعلاوه ممكن است غذای كمكی در مقایسه با شیر مادر، انرژی و مواد مغذی كمتری به كودك برساند كه موجب اختلال رشد كودك و در نهایت سوءتغذیه او می‌شود. همچنین زود شروع كردن تغذیه تكمیلی احتمال بروز حساسیت به بعضی از مواد غذایی را در كودك افزایش می‌دهد. نتیجه‌ این كه بهترین سن شروع غذای كمكی بعد از پایان ماه ششم زندگی است. البته‌ این به آن معنی نیست كه باید دفعات شیردهی را كم كرد، بلكه باید مادر ترغیب شود هر زمان كه كودك تمایل دارد شیر خود را به او بدهد و براساس سن كودك چند نوبت نیز غذای كمكی بعد از شیر مادر به او داده شود. اگر غذای كمكی دیر شروع شود كودك تمایل خود را به خوردن غذاهای دیگر و امتحان كردن مزه و طعم‌های جدید از دست می‌دهد. همچنین تكامل عمل جویدن به تعویق می‌افتد و كودك غذای دیگری جز شیر مادر و یا مایعات را نمی‌خورد كه‌ این خود منجر به كم غذایی، اختلال رشد و سوء تغذیه می‌شود.

 

اصـــولــی كه باید در مـــورد تغذیه تكمیلــــی رعایت شوند عبارتند از:

۱ ـ مواد غذایی باید از نظر مقدار و نوع به تدریج به غذای شیرخوار اضافه شود.

۲ـ ابتدا از یك نوع غذای ساده شروع و به تدریج مخلوطی از چند نوع غذا داده شود.

۳ـ از مقدار كم شروع و به تدریج بر مقدار آن افزوده شود. 

۴- بین اضافه كردن مواد غذایی مختلف حدود 7ـ5 روز فاصله لازم است. زیرا شیرخوار باید به یك نوع غذا عادت كند و بعد غذای جدید اضافه شود. اضافه كردن یك به یك مواد سبب می‌شود اگر كودك ناسازگاری به یك ماده غذایی داشته باشد شناخته شود و بتوان آن را از غذا حذف كرد. همچنین دستگاه گوارش كودك فرصت پیدا كند تا به غذا عادت كند.

۵- ابتدا باید غذا رقیق تهیه شود به طوری كه غلظت آن كمی‌بیشتر از شیر مادر باشد. سپس به تدریج بر غلظت آن افزوده شود. سفت كردن تدریجی غذا سبب یاد گرفتن عمل جویدن می‌شود. 

۶- اگر در شروع غذای تكمیلی، شیرخوار به غذای خاصی بی‌میل بود، نباید در خوردن آن پافشاری كرد و می‌توان یك تا دو هفته آن غذا را حذف و سپس دوباره به او داد.

 

تحقیقات دانشمندان استــــــرالیایی نشان مــــی دهد :

كودكانی كه با شیر مادر تغذیه شده اند با هوشتر از كودكانی هستند كه از شیر خشك تغذیه می كنند. پژوهشگران دانشگاه كوئینزلند با بررسی 4 هزاركودك به این نتیجه رسیدند هر چه كودك مدت طولانی تری از شیر مادر تغذیه شده باشد, بهره هوشی بالاتری خواهد داشت. سرپرست این محققان گفت: شیر مادر حدود 8 نمره بهره هوشی كودك را بالا می برد كه قابل توجه و با اهمیت است .این گزارش می افزاید : احتمالا مادرانی كه فرزندان خود را با شیر خودشان تغذیه می كنند علاقه و دلبستگی با كودك خود برقرار می كنند كه به رشد ادراكی كودك كمك میكند. براساس این گزارش وجود اسیدهای چرب امگا در شیر مادر نیز به رشد ادراكی كودك كمك می كند علاوه بر ان شیر مادر حاوی پادتن های بیشتری است و از ابتلائ كودك به عفونتها پیشگیری می نماید.

 

سخـــــــن آخــــــــــــر

تغذیه با شیرمادر، میزان مرگ و میر نوزادان بر اثر عواملی مانند انواع عفونت ها و سندرم های منجر به مرگ ناگهانی و ضایعات دیگر را به میزان قابل ملاحظه ای کاهش می دهد.
شیر مادر حاوی موادی است که حتی از ابتلای نوزادان به ویروس اچ.آی.وی و انواع سرطان ها ممانعت می کند. محققان اعلام کردند نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می کنند 20 درصد کمتر از سایر نوزادان دچار مرگ و میر می شوند و هر چه طول دوره شیردهی به نوزاد بیشتر باشد، خطرات مرگ و میر کاهش می یابد.


 ارتباط عاطفی همراه با غذا 

 

 

شیر مادر بهترین و كامل ترین غذا برای نوزادان و شیرخواران تا پایان ۲ سالگی است. به طوری كه تغذیه انحصاری با شیرمادر از بدو تولد تا پایان۶ ماهگی و سپس ادامه آن همراه با تغذیه تكمیلی تا ۲ سالگی منجر به رشد و تكامل كودك می شود.مزایای شیر مادر از جنبه های مختلفی قابل بررسی است جنبه هایی چون فواید مربوط به كودك و مادر، فواید اقتصادی، اجتماعی و ...

 

مـــــزایای مــــربوط به كــــودک :

در دوره های مختلف رشد و تكاملی كودك براساس نیاز شیرخوار تركیبات شیر مادر تغییراتی پیدا می كند. به عنوان مثال در روزهای اول پس از تولد كه بدن نوزاد هنوز سیستم ایمنی ضعیفی داشته و پادتن های لازم را جهت مبارزه با میكروب های بیرونی ندارد، در این دوران شیرمادر با شرایط كودك تطبیق پیدا كرده زرد رنگ و غلیظ تر است كه آغوز (كلستروم یا ماك) نامیده می شود كه اولین و بهترین واكسن برای حفاظت كودك بر ضد بیماری های عفونی است. دكتر علی رمضان خانی معاون بهداشتی دانشگاه شهید بهشتی از دیگر فواید شیرمادر می گوید: كاهش مرگ و میر نوزادان در اثر بیماری های اسهالی، كاهش ابتلا به پنومونی و عفونت های گوش میانی و عفونت های حاد تنفسی، كاهش ابتلا به آسم، آلرژی و اگزما، عدم نیاز به دادن آب و قند حتی در مكان های گرم و خشك، عدم پرخوری شیرخوار و چاق نشدن وی در نتیجه اختلاف در تركیب چربی شیر مادر، ماده ای سهل الهضم برای شیرخواران بیمار، هضم و جذب راحت تر چربی و پروتئین شیرمادر، ارضای غریزه مكیدن كودك، جذب بهتر آهن شیرمادر و... .

 

مـــــــزایای مــــربوط به مـــادر :

تحقیقات مشخص كرده اند تغذیه انحصاری با شیرمادر فواید متعددی برای خود مادر در بردارد. در رابطه با برخی از این فواید دكتر رمضان خانی می گوید: تغذیه انحصاری و مكرر شیرخوار با شیر مادر منجر به پیشگیری از حاملگی زودرس، برگشت سریع تر رحم به حالت اولیه، كاهش احتمال ابتلا به سرطان پستان و تخمدان، بهبود وضعیت روحی عاطفی مادر، برگشت سریع تر وزن مادر به حالت اولیه می شود.


مــــــزایای اقتصـــادی ـ اجتماعـــی شیـــرمـــادر :

بنابر اظهارات معاون بهداشتی دانشگاه شهید بهشتی فواید تغذیه با شیرمادر از جنبه های مختلف اجتماعی ـ اقتصادی شامل موارد زیر است:

 

۱- كاهش هزینه ها به طوری كه تغذیه با شیرمادر موجب افزایش نیاز تغذیه مادر در دوران شیردهی می شود افزایشی كه به مراتب ارزان تر از هزینه خرید شیرخشك و غذاهای آماده ای است كه برای شیرخواران محروم از شیرمادر استفاده می شود. از سویی دیگر شیرمادر در مقایسه با سایر شیرها منجر به بیماری كمتر در كودكان می شود در نتیجه هزینه درمان كاهش پیدا می كند. و علاوه بر این در بیمارستان هایی كه هم اتاقی كودك و مادر رعایت می شود عفونت و همه گیر شدن بیماری كمتر اتفاق افتاده و در نتیجه مجدداً هزینه ها كاهش پیدا می كند.


۲ - تغذیه با شیرمادر علاوه بر كمك به رشد و تكامل كودك از خروج ارز به خارج از كشور جهت واردات شیرخشك جلوگیری می كند. ۳- تغذیه انحصاری با شیر مادر ارتباط مستقیم در كنترل جمعیت و تنظیم خانواده دارد بنابراین در صورت تغذیه شیرخواران با شیر مادر امكانات اقتصادی كمتری به این امر اختصاص داده می شود.


جنبـــــه های ایمنـــــی شیـــــــر مـــــــــادر :

سیستم ایمنی نوزادان در بدو تولد ضعیف است بنابراین مستعد عفونت های مختلف هستند اما شیر مادر به جهت دارا بودن اجزای فعال سیستم ایمنی در محافظت كودك نقشی مؤثر ایفا می كند از جمله ایمونوگلوبولین ها A، G و M.


نحوه شیــــر دادن در شـــرایط خاص

تغذیه نوزاد از ساعات اولیه پس از تولد باید شروع شود و تعداد دفعات آن در طول شبانه روز براساس نیاز شیرخوار تنظیم شود چرا كه تعداد دفعات در نوزادان مختلف، متفاوت است. برخی شیرخواران تند و برخی شیرخواران كند تغذیه می كنند.


تغذیه با شیــــــر مـــــــادر پس از عمل ســــزارین:

در افراد سزارینی نوع ضد دردی كه مادر در طی عمل دریافت كرده است در زمان اولین تغذیه نوزاد با شیر مادر تأثیرگذار است. در این راستا بنابر اظهارات معاون بهداشتی دانشگاه شهید بهشتی در بی حسی نخاعی مادر می تواند با كمك كاركنان بیمارستان نوزادش را در اتاق ریكاوری شیر دهد اما در پی بیهوشی عمومی مادر با كمك اطرافیان یك یا دو ساعت پس از ماندن در اتاق ریكاوری می تواند شیردهی را آغاز كند. در سزارین مادر می تواند دراز كشیده در تخت به نوازد شیر دهد و یا در حالت نشسته روی تخت درحالی كه بالشی را با عنوان محافظ در پشت و بازوهایش قرار داده و یك بالش روی پاها كه نوزاد روی آن قرار می گیرد شیرخوار را تغذیه كند.


تغذیــــه در دو قلــــــویــــی:

در تغذیه با شیر مادر یكی از مسائل مهم، تغذیه در چند قلویی هاست. در تغذیه نوزادان دوقلو با شیر مادر رعایت نكاتی ضروری است ؛ تغذیه مناسب و متعادل مادر (حدود ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ كالری اضافی)، تكرار و استمرار شیردهی، تغذیه دوقلوها به طور جداگانه در روزهای اول به دلیل سادگی این روش برای مادر هر چند كه در این حالت زمان شیردهی دو برابر می شود. در رابطه با سه قلویی ابتدا یك پستان برای هر بچه و سپس بچه سوم از هر دو پستان تغذیه شود اما همیشه یك نوزاد آخرین نفر نباشد، در صورتی كه با تمام تلاش ها شیر مادر كافی نباشد و نیاز به شیر كمكی باشد هر دو نوزاد تا حد امكان از شیر مادر تغذیه شوند آنگاه شیر كمكی با فنجان یا قاشق به هر دو نوزاد خورانده شود. در این مورد نباید یك نوزاد با شیرمادر و نوزاد دیگری با شیرخشك تغذیه شود.


نـــــــــوزادان كـــــــــم وزن

نوزادان كم وزن اصولاً به صورت نارس متولد می شوند. در صورتی كه زنده متولد شوند برای ادامه حیات نیاز به تغذیه دارد. این كه چه نوع تغذیه ای برای آنها مناسب است باید گفته شود كه شیرمادر نوزاد نارس با شیرمادر نوزاد رسیده متفاوت است ولی با این وجود برای نوزادان نارس و كم وزن شیرمادر خود آن نوزاد مناسب تر است. چرا كه در شیر این مادران موادی وجود دارد كه برای سیستم بدنی نوزاد نارس متناسب است به عنوان مثال منیزیوم، آهن، چربی، پروتئین، شیرمادران نوزادان نارس بیشتر از شیر مادران نوزادان رسیده است. چنانچه نوزادی با سن زیر ۳۴ هفته حاملگی متولد شود به دلیل عدم قدرت كافی نوزاد در مكیدن و عدم هماهنگی در عكس العمل های مكیدن و بلعیدن شیر مادر را می توان از طریق لوله داخل معده به نوزاد خوراند. اما چنانچه نوزاد بالای ۳۴ هفته حاملگی متولد شود مستقیماً می تواند از پستان مادر تغذیه شود و نیازی به استفاده از بطری نیست. در صورتی كه نوزاد زیر ۱۶۰۰ گرم وزن داشت باز هم از طریق لوله داخل معده شیر را دریافت می كند كه البته در این حالت ابتدا باید مادر شیر خود را دوشیده و در مدت حداكثر ۴۸ ساعت مصرف كند. و اما اگر وزن نوزاد ۱۶۰۰ گرم باشد با استفاده از فنجان تغذیه با شیر مادر انجام می شود و همچنین شیرخوار می تواند شیر را با مكیدن از پستان مادر دریافت كنند. كه البته در این حالت ابتدا نوزاد كم وزن مدت كوتاهی شیر می خورد سپس مدت طولانی استراحت كرده و مجدداً شیر می خورد. در این مورد مادر باید اجازه دهد نوزاد استراحت كرده و سپس شیرخوردن را از سر بگیرد.


بعـــد روانـــــی تغذیه شیــــــرمـــــادر :

دكتر ابوالقاسم مهری نژاد روان شناس و عضو هیأت علمی دانشگاه الزهرا می گوید: چسبیدن به آغوش و فیزیك مادر یك نیاز بنیادی بشر است، كه در ۵۰ سال اخیر مشخص شده است ارضاء این نیاز از همان دوران طفولیت منجر می شود كه فرد در بزرگسالی از لحاظ روانی به یك ثبات روانی رسیده و از آسیب های روانی مصون باشد تا جایی كه این افراد اضطراب های كمتری را تجربه می كنند و از لحاظ شخصیتی و روانی مقاوم تر هستند. شیرخوردن یكی از راه های مؤثر در ارضای این غریزه است.غریزه ای كه در صورت ارضا در دوران طفولیت منجر به این می شود كه ارتباطات عاطفی قوی بین مادر و فرزند شكل گیرد تا بدان جا كه حتی در بزرگسالی این ارتباط استحكام بیشتری پیدا خواهد كرد. همچنین این گروه از افراد در همه دوران زندگی احساس تنهایی كمتری داشته و مسائلی چون ترك والدین و سپردن به سرای سالمندان از سوی این خانواده ها كمتر اتفاق می افتد. در ادامه بحث این روان شناس افزود: كودكانی كه سرد بزرگ شده و ارتباطات عاطفی كمتری بین آنها و مادر برقرار بوده در بزرگسالی این الگو را بر جنس موافق و مخالف تعمیم خواهند داد.و اما در پایان این گزارش موضوع مهم و قابل ذكر احساس آرامش مادر است كه به هنگام شیرخوردن نوزاد در وی ایجاد می شود.

:: حقوق تمامی مطالب این سایت محفوظ است

طراح: سایت ستاپ
Related Posts